İşçi Hangi durumlarda Haklı Sebeplerle İş Sözleşmesini Feshedebilir?

24. Madde haklı nedenle feshi 3 ana başlık altında tertip etmiştir. Bu başlıklar:

4857 Rakamlı İş Yasanın 24. Maddesi emekçinin hangi vaziyetler karşısında belli veya bilinmeyen iş sözleşmesini feshedebileceğini genel olarak ortaya koymakla birlikte, yerleşik Yargıtay içtihatları da bu mevzu da kapsamlı bilgileri bize sunmaktadır.

24. Madde haklı nedenle feshi 3 ana başlık altında tertip etmiştir. Bu başlıklar:

1- Sıhhi Nedenler

veya başka diğer işçilerden bulaşıcı ve işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa iş sözleşmesini feshedebilir.

2- Edep ve Ahlak kaidelerine uymayan haller

Bu başlıkta patronun iş tasvirinde emekçiyi yanıltması, patronun emekçinin fiyatını ödememesi, emekçinin ya da ailesinin patronun hakaretine uğraması, emekçinin patron tarafından mobinge maruz kalması ve emekçinin patron tarafından ya da o işyerinde diğer çalışan işçiler tarafından cinsel tacize uğraması gidişatında kontratı haklı nedenle feshedebileceği tertip edilmiştir.

Yasada tertip edilen gidişatların yanı gizeme yerleşik Yargıtay içtihatlarında özel olarak belirtilen emekçinin haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebileceği gidişatlarda mevcuttur.

Bunlardan ilki erkekler için askerlik vaziyetidir. 1475 rakamlı kanunun 14. Maddesi emekçinin askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini feshi halinde kıdem tazminatı alabileceği karara bağlamıştır. Bu gidişatta askerlik vazifeyi nedeniyle emekçi haklı sebeple iş sözleşmesini feshedebilir ve kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

Ayrıca emekçinin iş sözleşmesinde kabul etmediği farklılar, emekçinin değişik bir yere nakli, çalışma şartlarında farklılık, çalışma şartlarının ağırlaştırılması, yurt dışı görevlendirilmesi, işyerinin taşınması, emeklilik, evlilik( bayan işçinin evlendiği tarihten itibaren bir sene içinde evlilik nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanabilecek biçimde fesih edebileceği gibi haklı ve mantıklı nedenlerle de emekçi  iş sözleşmesini fesih ederek ihbar ve kıdem tazminatı almaya hak kazanabilir.)

3- Zorlayıcı Nedenler

Son olarak 24. Maddede; Emekçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla  işin durmasını gerektirecek zorlayıcı nedenler ortaya çıkarsa emekçi kontratı feshedebilir.

Yukarıda söylenen gidişatların varlığı halinde emekçi iş sözleşmesini feshedebilir. Fesih bildiriminin yazılı olarak yapılması gereklidir.  Borçlar Yasayı 435. Madde “…. Kontratı fesheden taraf, fesih nedenini yazılı olarak bildirmek zorundadır.

İş yerinde yaşadığı sıhhat meseleleri nedeniyle iş sözleşmesini feshetmek isteyen; hak etmiş olduğu fiyatları ve tazminatları patronundan almak isteyen emekçi yasal açıdan nasıl bir yol izlemelidir?

işçinin iş yerinden kaynaklanan sıhhat meseleleri nedeniyle iş sözleşmesini haklı bir biçimde feshedebileceği sarihçe ortadadır. Bu vaziyeti yaşan emekçi ilk olarak iş sözleşmesinin fesih nedenlerini yazılı olarak patronuna bildirmek ve hak ettiği alacakları istemek zorundadır. Bu deklarasyon sonrası patron şayet ki emekçiye hak etmiş olduğu fiyatları ve tazminatları vermezse, emekçi, patronu temerrütte düşürmek ve yine bildirimde bulunmak emeliyle noterden uyarı çekebilir. Fakat uyarı göndermeden de iş davalarında legal sürecin ilk evresi olan lüzumlu arabuluculuk müessesine müracaat edebilir.  Arabulucu anlaşmazlık taraflarını bir araya getirilerek emekçi, patron nesnel bir biçimde taraflarla görüşme sağlayarak kendi çözüm usullerini geliştirmeleri sağlanmakta ve irtibat kurmalarına vasıtacı olmaktadır. Bu görüşmeler sonrası olumlu netice alınırsa zati mesele çözülmüş ve emekçi alacaklarını almış demektir.

Fakat görüşmelerden pozitif netice alınamazsa, emekçi bu vaziyette dava açmak zorunda kalacaktır. Emekçinin yeterli hukuk bilgisine sahip olmadığı düşünüldüğünde bu davayı avukatı takviyesiyle yürütmesi, emekçinin haklarının korunması açısından en doğru usul olacaktır.